Medeniyetler Arasında Türk İmgesi: Tarihsel Temas, Algı ve İktidar
Türkler, tarih sahnesinde tek bir medeniyetin içinden okunabilecek bir topluluk değil; aksine farklı uygarlıkların sınırlarında, onların dünya tasavvurlarını açığa çıkaran bir hareket alanı olarak görünürler ve bu nedenle Çin, Arap, Fars ve Bizans kaynaklarında ortaya çıkan Türk imgesi, Türklerin “kim olduğu”ndan çok, bu medeniyetlerin dünyayı nasıl anlamlandırdığı ile ilgilidir. Çin tarih yazımında Türkler, etnik bir millet olarak değil, kozmik düzenin merkezinde yer alan Çin’in dışında kalan bozkır kökenli askerî güçler olarak algılanır; Göktürkler döneminde “Türk” adı doğru biçimde kaydedilmiş olsa da, sonraki yüzyıllarda bu ad genişletilmez, parçalanır ve Türkler Moğol sonrası bozkır düzeninin devamı şeklinde değerlendirilir; burada belirleyici olan dil ya da soy değil, merkezin dışında olma hâlidir. Arap kaynaklarında ise Türk algısı zaman içinde dramatik biçimde dönüşür: başlangıçta ulaşılması güç ve tehlikeli bir kavim olarak anılan Türkler, Abbasî döneminden itibaren askerî zor...